الشيخ الكليني ( مترجم : كوه كمره اى )
787
الكافي ( أصول الكافي ) ( فارسي )
شناختهاند ، و على ( ع ) را شناختهاند ، زيرا عقيدهء نبوت و مقررات اسلام وابسته به عقيدهء امامت است و منكران امامت ، پيغمبر را به حقيقت مقام نبوت نشناختهاند و او را يك رهبر عادى فهميدهاند . از مجلسى ( ره ) - مشهور ميان متكلمين اين است كه خلق ارواح بر اجساد مقدم نيست ولى اخبار بسيارى دلالت دارد بر اينكه ارواح پيش از ابدان خلق شده است و از نظر عقل مانعى ندارد و دليلهائى كه بر نفى آن آوردهاند مورد اعتراض است و گفتار در اين باره در كتاب كفر و ايمان بيايد ان شاء اللَّه . كان في النار ، يعنى در ميان اهل دوزخ بوده و طينت او طينت دوزخيان بوده است ، پايان نقل از مجلسى ( ره ) . من مىگويم : تحديد تقديم آفرينش ارواح بر ابدان به مدت معينى كه دو هزار سال يا بيشتر از آن در اخبار تعبير شده است بسيار مبهم و نامفهوم است زيرا معلوم نيست مقصود تقدم خلق عالم ارواح است بر عالم ابدان ، يعنى عالم قوه به عالم ماده به اين فاصله معين ، يا مقصود تقدم روح هر شخص معينى است بر بدن او به اين فاصله معين ؟ و چون خلق ابدان به مدت نامعلومى تدريجى است مفهوم درستى براى تعيين اين فاصله نيست و در صورتى كه مقصود تقديم خلق عالم روح بر عالم ماده باشد ، تحديد به دو هزار سال چه مفهومى مىدهد در حالى كه سال جز اعتبارى در مقدار گردش اوضاع مادى از ماه و خورشيد و افلاك نيست و در صورتى كه اين منظومهء شمسى و مجموعهء فلكى نباشد چگونه اندازهگيرى به سال مفهوم است ، همين خود يك نقطهء ضعف روشنى است براى اين گونه اخبار ، و به علاوه تقدم خلق روح بر بدن با نص قرآن مخالف است كه مىفرمايد : ( 12 سوره مؤمنون ) : « و هر آينه آفريديم انسان را از فشردهاى از گلِ » ( 13 ) : « سپس او را نطفهاى ساختيم در قرارگاهى محكم » ( 14 ) :